Η Pfizer ανακοίνωσε την Τρίτη μια συμφωνία που θα επιτρέψει στην πολλά υποσχόμενη θεραπεία κατά της Covid-19 να κατασκευαστεί και να πωληθεί φθηνά σε 95 φτωχότερες χώρες που φιλοξενούν περισσότερο από το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού.
Η συμφωνία έρχεται μετά από μία παρόμοια συμφωνία που διαπραγματεύτηκε η Merck τον περασμένο μήνα και μαζί οι δύο συμφωνίες έχουν τη δυνατότητα να επεκτείνουν σε μεγάλο βαθμό την παγκόσμια παραγωγή δύο απλών αντιικών χαπιών που θα μπορούσαν να αλλάξουν την πορεία της πανδημίας αποτρέποντας τη σοβαρή νόσηση από τον κορωνοϊό.
 
Χάπι Pfizer: Προς χρήση σε 95 αναπτυσσόμενες χώρες
Σύμφωνα με αυτό που προβλέπει η συμφωνία, η Pfizer θα χορηγήσει άδεια χωρίς δικαιώματα για το χάπι στην Medicines Patent Pool, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που υποστηρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, σε μια συμφωνία που θα επιτρέπει στους κατασκευαστές να συνάψουν μια δευτερεύουσα άδεια χρήσης. Θα λάβουν τη φόρμουλα της Pfizer για το φάρμακο και θα μπορούν να το πουλήσουν για χρήση σε 95 αναπτυσσόμενες χώρες, κυρίως στην Αφρική και την Ασία, μόλις οι ρυθμιστικές αρχές εγκρίνουν το φάρμακο σε αυτά τα μέρη. Ο οργανισμός κατέληξε σε παρόμοια συμφωνία με τη Merck για το αντιιικό χάπι της, το molnupiravir, που θα κατασκευαστεί και θα πωληθεί φθηνά σε 105 φτωχότερες χώρες.
Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με το εάν αυτό το βήμα θα είναι αρκετό για να εξασφαλιστεί η επαρκής προμήθεια του φαρμάκου για χώρες που συνεχίζουν να στερούνται εμβολίων κατά της Covid-19.
 
Εκτός της συμφωνίας ορισμένες φτωχότερες χώρες
Όπως η συμφωνία της Merck, έτσι και η συμφωνία της Pfizer αποκλείει ορισμένες φτωχότερες χώρες που έχουν πληγεί σκληρά από τον ιό. Η Βραζιλία, η οποία έχει έναν από τους χειρότερους αριθμούς θανάτων στον κόσμο, καθώς και η Κούβα, το Ιράκ, η Λιβύη και η Τζαμάικα, θα πρέπει να αγοράσουν χάπια απευθείας από την Pfizer, πιθανότατα σε υψηλότερες τιμές σε σύγκριση με αυτές που θα χρεώσουν οι κατασκευαστές γενόσημων και αυτές οι χώρες υπάρχει κίνδυνος να μείνουν εκτός. Η Κίνα και η Ρωσία – χώρες μεσαίου εισοδήματος που φιλοξενούν συνολικά 1,5 δισεκατομμύριο ανθρώπους – εξαιρούνται και από τις δύο συμφωνίες, όπως και η Βραζιλία.
Ωστόσο, η προσέγγιση της Pfizer σε ό,τι αφορά το φάρμακό της είναι σημαντικά διαφορετική από τον τρόπο που χειρίστηκε το εμβόλιο της για την Covid. Η εταιρεία έχει στείλει περισσότερες από δύο δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων παγκοσμίως, αλλά έστειλε μόνο περίπου 167 εκατομμύρια από αυτές στις αναπτυσσόμενες χώρες που φιλοξενούν περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια ανθρώπους. Δεν έχει προσφέρει σε κανέναν κατασκευαστή άδεια για την κατασκευή του εμβολίου της, το οποίο αναμένεται να αποφέρει έσοδα 36 δισεκατομμυρίων δολαρίων φέτος.
 
Καθοριστική η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτά τεστ
Το χάπι είναι απαραίτητο σε μέρη όπου λίγοι άνθρωποι είχαν μέχρι στιγμής την ευκαιρία να εμβολιαστούν. Και επειδή είναι ένα χάπι που μπορεί να ληφθεί στο σπίτι, θα είναι πολύ πιο εύκολο να διανεμηθεί από τις θεραπείες που συνήθως χορηγούνται ενδοφλεβίως.
Παρά την υπόσχεσή τους, ο αντίκτυπος των χαπιών από την Pfizer και τη Merck θα εξαρτηθεί και από την πρόσβαση των ασθενών σε οικονομικά προσιτά και εύχρηστα τεστ Covid. Οι θεραπείες πρέπει να χορηγούνται εντός λίγων ημερών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, κάτι που οι ειδικοί προβλέπουν ότι θα είναι δύσκολο στις εύπορες χώρες και ακόμη πιο δύσκολο σε χώρες όπου οι άνθρωποι έχουν λιγότερο αξιόπιστη πρόσβαση σε παρόχους υγειονομικής περίθαλψης.
Η παραγωγή του φαρμάκου της Pfizer θα είναι αρχικά περιορισμένη. Η εταιρεία λέει ότι μπορεί να παράξει αρκετά από τα χάπια μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους για 180.000 άτομα -που ισοδυναμεί με μια προμήθεια περίπου μιας εβδομάδας για όλους όσους έχουν μολυνθεί στη Φλόριντα στο απόγειο του κύματος που προκάλεσε η μετάλλαξη Δέλτα.
Έχει ανακοινώσει μάλιστα ότι θα χρεώσει λιγότερο τις φτωχότερες χώρες για το φάρμακο από τις πιο πλούσιες.